یونی سواپ (Uniswap) بزرگترین صرافی غیرمتمرکز (DEX) دنیاست و ارز دیجیتال یونی (UNI) توکن حاکمیتی آن است. UNI در سپتامبر ۲۰۲۰ عرضه شد، روی بلاک چین اتریوم و دهها شبکه دیگر فعال است و پس از تصویب پروپوزال UNIfication در دسامبر ۲۰۲۵، از یک توکن صرفاً رأیدهی به توکنی تبدیل شد که بخشی از کارمزد پروتکل صرف سوزاندن آن میشود. در این صفحه قیمت لحظهای یونی سواپ به تومان و دلار را میبینید و میتوانید در چند دقیقه UNI را در صرافی اکسیر بخرید یا بفروشید.
| مشخصه | مقدار |
|---|---|
| نام / نماد | یونی سواپ / UNI |
| نوع توکن | ERC-20 روی اتریوم (+ حضور در ۴۰+ شبکه) |
| تاریخ عرضه | ۱۶ سپتامبر ۲۰۲۰ |
| بنیانگذار | هیدن آدامز (Hayden Adams) |
| عرضه اولیه (Genesis) | ۱,۰۰۰,۰۰۰,۰۰۰ توکن |
| مکانیزم فعلی عرضه | کاهشی (Deflationary) از طریق سوزاندن با کارمزد پروتکل |
| کاربرد اصلی | حاکمیت، استیکینگ، انباشت ارزش از طریق سوزاندن |
| بالاترین قیمت تاریخی (ATH) | حدود ۴۵ دلار — ۳ می ۲۰۲۱ |
یونی سواپ یک پروتکل مبادله غیرمتمرکز است که بهجای دفتر سفارش (Order Book) صرافیهای متمرکز، از مدل بازارساز خودکار (AMM) استفاده میکند. در این مدل، معاملهگران بهجای معامله با یکدیگر، مستقیماً با استخرهای نقدینگی معامله میکنند؛ استخرهایی که توسط کاربران دیگر (تأمینکنندگان نقدینگی یا LP) پر شدهاند.
فرمول پایه (ثابتماندن حاصلضرب):
x × y = k
اگر کسی از استخر ETH/UNI مقداری اتریوم بخرد، موجودی ETH استخر کم و موجودی UNI زیاد میشود؛ برای اینکه مقدار k ثابت بماند، قیمت ETH بالا میرود. همین مکانیزم ساده، قیمتگذاری را بدون هیچ واسطهای انجام میدهد و فرصت آربیتراژ ایجاد میکند که قیمت استخر را با بازار جهانی همتراز نگه میدارد.
هیدن آدامز (Hayden Adams)، توسعهدهندهای که پیشتر مهندس مکانیک بود، پروتکل یونی سواپ را در نوامبر ۲۰۱۸ راهاندازی کرد. الهام اولیه او یکی از پستهای وبلاگ ویتالیک بوترین درباره بازارسازهای خودکار بود.

نسخه ۴ مهمترین بازطراحی معماری در تاریخ این پروتکل است و سه نوآوری اصلی دارد:
بهعبارت ساده، v4 یونی سواپ را از «یک محصول ثابت» به «یک پلتفرم قابل برنامهریزی» تبدیل کرد. تا میانه ۲۰۲۶ نسخه ۴ روی بیش از ۱۵ شبکه فعال است و حجم تجمعی آن از مرز ۳۵۰ میلیارد دلار عبور کرده است.
یونیچین لایه دوم اختصاصی یونی سواپ است که روی استک Optimism ساخته شده و برای معاملات دیفای بهینهسازی شده: تأیید تراکنشهای بسیار سریع (Flashblocks) و کارمزد بسیار پایینتر از شبکه اصلی اتریوم. نکته کلیدی برای هولدرهای UNI این است که کارمزد سکوئنسر یونیچین هم به مکانیزم سوزاندن UNI تزریق میشود — یعنی یک منبع درآمد مستقل از حجم معاملات DEX.

این بخش، جدیدترین و مهمترین اطلاعاتی است که هر خریدار UNI باید بداند.
تا اواخر ۲۰۲۵، تمام کارمزد معاملات یونی سواپ به تأمینکنندگان نقدینگی میرسید و توکن UNI هیچ ارتباط اقتصادی مستقیمی با موفقیت پروتکل نداشت — فقط حق رأی بود. «کلید کارمزد» (Fee Switch) سالها خاموش مانده بود، عمدتاً بهدلیل نگرانی از برخورد قانونگذار آمریکا.
در ۲۵ دسامبر ۲۰۲۵، پروپوزال UNIfication (پیشنهاد مشترک Uniswap Labs و Uniswap Foundation) با ۱۲۵,۳۴۲,۰۱۷ رأی موافق در برابر تنها ۷۴۲ رأی مخالف تصویب شد. مهمترین تغییرات:
| تغییر | توضیح |
|---|---|
| فعالسازی فیسوییچ | بخشی از کارمزد سواپ (در v2: ۰.۰۵٪ از ۰.۳٪، یعنی سهم LP از ۰.۳٪ به ۰.۲۵٪ رسید) به پروتکل میرسد |
| سوزاندن ۱۰۰ میلیون UNI | یکباره از خزانه — معادل مقداری که اگر فیسوییچ از ابتدا روشن بود، سوزانده میشد |
| TokenJar و Firepit | قراردادهایی که درآمد پروتکل را جمع و UNI را بهصورت برنامهریزیشده میسوزانند |
| کارمزد یونیچین | درآمد سکوئنسر یونیچین هم وارد همین مکانیزم سوزاندن میشود |
| حذف کارمزد رابط کاربری | Uniswap Labs کارمزد ۰.۱۵٪ اینترفیس، کیف پول و API را حذف کرد |
| PFDA | حراج حق سواپ بدون کارمزد در بازههای کوتاه؛ درآمد آن هم UNI میسوزاند و MEV را داخلی میکند |
| ادغام ساختاری | تیمهای Foundation به Labs منتقل شدند؛ بودجه رشد سالانه ۲۰ میلیون UNI از خزانه |
چرا «سوزاندن» و نه «تقسیم سود»؟ چون پرداخت مستقیم درآمد به هولدرها میتوانست UNI را در آمریکا مشمول تعریف «اوراق بهادار» کند. مدل خرید-و-سوزاندن همان اثر اقتصادی (کاهش عرضه) را بدون آن ریسک حقوقی ایجاد میکند.
نتیجه عملی: رابطه «حجم معاملات ↑ → کارمزد پروتکل ↑ → سوزاندن UNI ↑ → عرضه ↓» برقرار شد. رولاوت این کارمزدها از استخرهای v2 و v3 روی اتریوم شروع شد و در طول ۲۰۲۶ به آپتیمیزم، آربیتروم، بیس، پالیگان، BNB Chain و شبکههای دیگر گسترش یافت.
پس از UNIfication، توکن UNI سه نقش دارد:
UNI یک استیبلکوین نیست و پشتوانه فیزیکی مثل طلا یا دلار ندارد. اما برخلاف گذشته، دیگر نمیتوان گفت «پشتوانهاش فقط اعتماد کاربران است». امروز ارزش UNI به سه چیز واقعی گره خورده:
⚠️ این مطلب توصیه سرمایهگذاری نیست. پیش از هر تصمیم، تحقیق شخصی (DYOR) انجام دهید و هرگز پولی را که به آن نیاز حیاتی دارید وارد بازار ارز دیجیتال نکنید.

اکسیر دو مسیر برای معامله UNI دارد: خرید و فروش سریع برای کاربران عادی و بازار حرفهای برای معاملهگران.
بدون درگیر شدن با مفاهیمی مثل شکاف قیمت و دفتر سفارش، در ۴ گام:

IRT → UNI و برای فروش، جفت UNI → IRT را انتخاب کنید. (برای بازار تتری، بهجای IRT از USDT استفاده کنید.)

از نوار بالا «خرید و فروش حرفهای» را انتخاب کنید و بازار UNI/IRT (تومانی) یا UNI/USDT (تتری) را جستوجو کنید. در بخش «ثبت سفارش» سه نوع سفارش در دسترس است:

| نوع سفارش | کاربرد |
|---|---|
| سفارش محدود (Limit) | قیمت و حجم دلخواه خود را تعیین میکنید؛ سفارش تا رسیدن بازار به آن قیمت در Order Book منتظر میماند. |
| سفارش بازار (Market) | فقط حجم را وارد میکنید و سفارش با بهترین قیمت موجود بلافاصله انجام میشود. |
| حد ضرر (Stop Limit) | شرط تعریف میکنید: اگر قیمت UNI به نقطه X رسید، سفارشی با قیمت Y ثبت شود. ابزار اصلی مدیریت ریسک. |

💡 توصیه: چون قیمتهای Order Book لحظهای تغییر میکنند، برای کنترل بهتر روی قیمت اجرا، سفارش محدود گزینه مطمئنتری است.
کارمزد: میزان کارمزد به نوع سفارش (Maker یا Taker) و سطح حساب کاربری شما بستگی دارد و همزمان با معامله از ارز دریافتی کسر میشود. جدول کامل: کارمزدها و سطوح کاربری
📖 راهنمای تصویری گامبهگام همراه با اسکرینشات: آموزش خرید و فروش سریع | آموزش خرید و فروش حرفهای
UNI یک توکن ERC-20 است و در کیف پولهای سختافزاری (لجر، ترزور)، نرمافزاری (متامسک، Rabby) و کیف پول اختصاصی یونی سواپ قابل نگهداری است.
⚠️ هشدار مهم برای کاربران ایرانی: نگهداری دارایی در صرافیهای خارجی مثل بایننس یا کوینبیس ریسک مسدودسازی بهدلیل تحریم دارد. کیف پول اختصاصی اکسیر راهکار امنی برای نگهداری و مبادله UNI فراهم میکند.
⚠️ نکته حیاتی در انتقال: شبکه مبدأ و مقصد باید دقیقاً یکسان باشند. انتقال UNI روی شبکه اشتباه به از دست رفتن غیرقابلبازگشت دارایی منجر میشود.
روند انتقال یونی سواپ از کیف پول به صرافی و بالعکس در اکثر صرافی ها مشابه یکدیگر است. در ابتدا در صرافی مقصد یک کیف پول برای کوین مورد نظرتان بسازید و با استفاده از آدرسی که در اختیار شما قرار داده شده است به انتقال Uniswap بپردازید.
ساخت کیف پول یونی سواپ در صرافی ارز دیجیتال اکسیر ساده است. برای ساخت کیف پول، ابتدا وارد حساب کاربری خود شوید و از فهرست حساب کاربری و یا نوار ابزار بالای صفحه، گزینه” کیف پول” را انتخاب کنید.

در این صفحه مجموع دارایی موجود در کیف پول خود را مشاهده می کنید و به لیست کیف پول کوین های موجود در صرافی ارز دیجیتال اکسیر دسترسی دارید. به دنبال نماد رمز ارز یونی سواپ (Uniswap) بگردید. بر روی گزینه “واریز” که در روبروی نماد این رمز ارز نمایش داده شده است، کلیک کنید.

پس از انتخاب “واریز” به صفحه ساخت کیف پول Uniswap هدایت می شوید. برای واریز به کیف پول اکسیر، به آدرس کیف پول خود نیاز خواهید داشت.

در این صفحه کافی است گزینه “ساخت کیف پول” را انتخاب کنید و پس از مشاهده پیام اعلان ساخت کیف تان، “ساخت” را بزنید تا کیف پول یونی سواپ اختصاصی شما در پلتفرم اکسیر ساخته شود.
این آدرس منحصر به فرد است و زین پس می توانید با استفاده از آدرس کیف پول یونی سواپ و یا QR نمایش داده شده در این صفحه به کیف پول خود واریز کنید و یا آن را در اختیار شخص انتقال دهنده قرار دهید تا به آدرس شما واریز را انجام دهد.

برای برداشت یونی سواپ (UNI) از کیف پول ارز دیجیتال اکسیر به کیف پول ارز دیجیتال دیگر، لازم است آدرس کیف پول مقصد را در اختیار داشته باشید. این آدرس ترکیبی از کاراکترها و اعداد است.
برای انتقال رمز ارز یونی سواپ، وارد حساب کاربری خود شوید و سپس گزینه کیف پول را از فهرست کناری صفحه انتخاب کنید. از لیست کیف پول های نمایش داده شده، کیف پول (Uniswap) یونی سواپ را پیدا کنید و در مقابل آن گزینه “برداشت” را انتخاب کنید.

پس از انتخاب گزینه برداشت، به صفحه انتقال ارز دیجیتال هدایت می شوید. در این صفحه باید اطلاعات انتقال خود را وارد کنید. آدرس کیف پول مقصد و همچنین حجمی از رمز ارز یونی سواپ که قصد انتقال آن را دارید در قسمت های مشخص شده وارد کنید.

نکته مهم: در هنگام انتقال از کیف پول به صرافی و بالعکس به همخوانی شبکه های انتقال توجه کنید. شبکه مبدا باید با شبکه مقصد یکی باشد. در صورت همخوانی نداشتن شبکه مبدا و مقصد، دارایی شما از دست خواهد رفت و غیر قابل بازگشت خواهد بود.
پس از تکمیل قسمت های مشخص شده، میزان کارمزد انتقال یونی سواپ از کیف پول صرافی به کیف پول دیگر در قسمت مشخص شده؛ نمایش داده می شود. برای انتقال تمام موجودی کیف پول یونی سواپ خود نیز می توانید از گزینه “کل موجودی” استفاده کنید.
میزان کارمزد انتقال ارز دیجیتال از کیف پول صرافی به کیف پول دیگر در قسمت مشخص شده؛ نمایش داده می شود. این کارمزد مربوط به شبکه بلاکچین ارز مورد نظر می باشد و میزان کارمزد پرداختی شما در هنگام این انتقال، بسته به شرایط شبکه بلاکچین متغیر خواهد بود.

پس از تایید اطلاعات لازم برای انتقال یونی سواپ و انتخاب گزینه “ادامه”، جزئیات مربوط به این انتقال را مشاهده خواهید کرد. در صورت صحت اطلاعات نمایش داده شده در صفحه بر روی گزینه “تایید” کلیک کنید.
در صورتیکه اطلاعاتی که مشاهده می کنید با اطلاعات انتقال شما مطابقت ندارد، بر روی گزینه “لغو ” کلیک کرده و مجدد مراحل گفته شده را با اطلاعات صحیح تکرار کنید.
پس از تایید اطلاعات انتقال ارز مورد نظر، نیاز به وارد کردن کد یکبار مصرف (OTP) برای امنیت هر چه بیشتر این انتقال خواهید داشت. کد ۶ رقمی را در قسمت مشخص شده وارد کنید.

به ایمیل خود مراجعه کرده و بر روی گزینه “تایید” کلیک کنید.

نکته: برای تایید ایمیل ارسال شده ۵ دقیقه زمان خواهید داشت. اگر در زمان معین شده، ایمیل ارسال شده را تایید نکنید، درخواست برداشت شما منقضی خواهد شد.

حال برای پیگیری تراکنش انتقال انجام شده، می توانید به قسمت تاریخچه و سپس بخش برداشت ها مراجعه کنید. در این بخش با انتخاب تراکنش انجام شده، جزییات انتقال رمز ارز به شما نمایش داده می شود.
